Znajdziesz mnie tu
Codzienne konflikty, plotki, presja rówieśnicza czy wykluczanie z grupy to sytuacje, z którymi młodzież mierzy się w szkole, w domu i w relacjach z rówieśnikami. Żeby zrozumieć, co naprawdę się za tym kryje, nie wystarcza krótka rozmowa. Jak więc poprowadzić zajęcia, które pomogą młodym ludziom lepiej radzić sobie z takimi problemami? Jednym z rozwiązań są scenariusze zajęć dla młodzieży oparte na analizie sytuacji, czyli case study. Taka forma pracy pozwala spokojnie przyjrzeć się trudnym sytuacjom, zrozumieć, co się za nimi kryje i znaleźć dobre rozwiązania. Jak przeprowadzić takie zajęcia? Propozycja poniżej.
Czym jest analiza sytuacji – case study?
Analiza sytuacji, z ang. case study, to metoda, która od lat sprawdza się w zarzadzaniu i naukach społecznych. Polega na tym, że uczestnicy pracują na konkretnym przykładzie, który rozkładają na czynniki pierwsze. Próbują zrozumieć jego przyczyny i skutki, a potem szukają możliwych rozwiązań. Najbardziej znanym miejscem, które rozsławiło case study, jest Harvard Business School. To właśnie tam od początku XX wieku zaczęto uczyć studentów biznesu, prawa czy zarządzania, analizując prawdziwe historie firm i osób podejmujących ważne decyzje. Z czasem metoda ta przeniknęła do psychologii, pedagogiki i edukacji na różnych poziomach nauczania.
W klasycznym case study uczestnicy dostają opis rzeczywistej sytuacji. Może to być problem w firmie, trudna decyzja, konflikt w zespole albo zmiany na rynku. Pracują nad tym samodzielnie lub w grupach. Analizują fakty, dane i liczby, określają, co jest kluczowym problemem, a potem rozważają możliwe scenariusze działania. Na koniec przedstawiają swoje wnioski, biorą udział w dyskusji i odpowiadają na pytania innych osób oraz prowadzącego. Często w trakcie pracy wykorzystują burzę mózgów, żeby zebrać jak najwięcej możliwych rozwiązań przed wyborem najlepszego. Dzięki temu uczą się podejmować decyzje oparte na faktach i rozumieć ich konsekwencje w prawdziwym świecie.
Jak wygląda analiza sytuacji w pracy z młodzieżą?
Analiza sytuacji w edukacji wykorzystuje podobne zasady, które sprawdzają się w biznesie czy szkoleniach dla dorosłych. Jednak jest dostosowana do wieku i doświadczeń uczestników. To znaczy, że zamiast rozpisywać skomplikowane problemy firmowe, prowadzący wybiera przykłady bliskie codziennym relacjom młodych osób. Mogą to być sytuacje związane z presją grupy, kłótniami, plotkami, wykluczaniem czy ich trudnymi wyborami.
W trakcie pracy nad taką sytuacją uczestnicy poznają historię, zastanawiają się, co się wydarzyło, co czuje każda ze stron i jakie mogą być dalsze skutki. Rozmawiają o tym, dlaczego ktoś zachował się w określony sposób i co można zrobić inaczej. Wówczas mogą pojawiać się pomysły, których nikt wcześniej nie brał pod uwagę. Dyskusja pomaga wtedy spojrzeć na problem z innej strony. Dzięki takiej formie zajęć młodzi ludzie nie tylko ćwiczą krytyczne myślenie, ale też nabierają odwagi do mówienia o tym, co ich spotyka na co dzień. Uczą się rozpoznawać trudne sytuacje, reagować z większą empatią i podejmować decyzje. Co ważne, case study można z powodzeniem wykorzystać nie tylko w szkole, lecz także na zajęciach emocjonalno-społecznych, spotkaniach grupowych czy w pracy indywidualnej.
Jak przeprowadzić analizę sytuacji krok po kroku?
Scenariusze zajęć dla młodzieży oparte na analizie sytuacji warto zaplanować w kilku jasnych etapach. Dzięki temu grupa pracuje spokojnie, wie, co robić i krok po kroku dochodzi do rozwiązania problemu.
- Najpierw należy wprowadzić wszystkich w kontekst. Prowadzący przedstawia opis sytuacji, wyjaśnia tło i mówi, jaki jest cel wspólnej pracy.
- Kolejny krok to zrozumienie sytuacji. Uczestnicy czytają albo słuchają historii i ustalają, co dokładnie się wydarzyło. Zastanawiają się, kto dokładnie brał w niej udział, a także jakie emocje mogą temu towarzyszyć.
- Potem grupa określa główny problem. Chodzi o to, żeby nie zatrzymać się na drobnych szczegółach, ale znaleźć sedno trudności, która stoi za opisaną sytuacją.
- Następnie uczestnicy zastanawiają się nad przyczynami i skutkami. Odpowiadają na pytania, co mogło doprowadzić do takiego zdarzenia i co się stanie, jeśli nic się nie zmieni.
- Kiedy jest już jasny obraz sytuacji, warto zebrać wszystkie możliwe pomysły na rozwiązanie. Pomaga w tym burza mózgów, podczas której każdy może zgłosić swoją propozycję.
- Później grupa ocenia wszystkie zebrane pomysły. Dyskutują, które pomysły da się zrealizować; jakie mają plusy oraz minusy. Potem decydują, co w tej sytuacji będzie najlepsze.
- Na końcu uczestnicy podsumowują całą pracę. Wyciągają wnioski i rozmawiają o tym, co mogą wykorzystać w podobnych sytuacjach w swoim życiu.
Praktyczne wskazówki dla prowadzącego
Analiza sytuacji to sposób pracy, w którym uczestnicy nie dostają gotowych odpowiedzi. Rozmawiają, wymieniają pomysły i sami dochodzą do tego, jak można rozwiązać problem. Żeby takie zajęcia naprawdę pomagały, warto pamiętać o kilku prostych zasadach.
- zapoznaj się z opisem sytuacji przed zajęciami i przygotuj dodatkowe pytania, które możesz zadać, jeśli rozmowa utknie w miejscu,
- wybierz sytuację, która będzie zrozumiała i ciekawa dla grupy,
- daj czas na wymyślanie różnych rozwiązań i nie oceniaj ich od razu, nie podpowiadaj gotowej wersji,
- zachęcaj, żeby spojrzeć na problem oczami różnych osób, to znaczy pytaj: Co czuje druga strona? Co by się stało, gdyby ktoś zareagował inaczej?
- na koniec podsumuj rozmowę, zapytaj, co było najważniejsze i co każdy może zabrać dla siebie na co dzień.
Gotowa pomoc edukacyjna „Analiza sytuacji – case study. 25 scenariuszy z pytaniami i odpowiedziami dla młodzieży” dwie wersje 10–14 lat oraz 15-18 lat
Jeżeli chcesz poprowadzić wartościowe zajęcia bez wielogodzinnego szukania tematów i pytań, sięgnij po gotowy e-book, który zbiera wszystko w jednym miejscu. „Analiza sytuacji – case study…” to praktyczna pomoc, która pozwala pracować z grupą na realnych przykładach. Znajdziesz tu krótkie opisy sytuacji z życia młodzieży i pytania, które pomagają omówić problem krok po kroku. Każdy zestaw zawiera też przykładowe odpowiedzi dla prowadzącego, co ułatwia moderowanie rozmowy i wyciąganie wniosków. Scenariusze zajęć dla młodzieży w tej formie to oszczędność czasu i gwarancja, że rozmowa o problemach rówieśniczych nie skończy się na ogólnikach, ale przerodzi się w konkretne wnioski i gotowe strategie do wykorzystania w codziennym życiu. Poniżej znajdziesz dwie propozycje, podzielone według kategorii wiekowej:
- młodsza młodzież 10–14 lat to 25 gotowych scenariuszy z pytaniami i przykładowymi odpowiedziami. Tematy dostosowane do potrzeb młodszych nastolatków: relacje w klasie, pierwsze konflikty, presja grupy, wykluczanie.
- starsza młodzież 15–18 lat to 25 scenariuszy poruszających bardziej złożone sytuacje: trudne decyzje, wpływ grupy rówieśniczej, konflikty w relacjach romantycznych, hejt, plotki i wykluczanie społeczne. Pytania i odpowiedzi pomagają w głębszej dyskusji.
Analiza sytuacji – case study. 25 scenariuszy z pytaniami i odpowiedziami dla młodzieży 10–14 lat
Zbiór 25 gotowych scenariuszy do pracy ze starszymi dziećmi i młodszą młodzieżą. Każdy scenariusz składa się ze stałych elementów:
I. Krótkiego opisu sytuacji bliskiej dzieciom i nastolatkom
II. Sześciu kroków, w których znajduje się po 3–4 pytania:
- Zrozumienie sytuacji
- Znalezienie problemu
- Przyczyny i skutki
- Pomysły na rozwiązanie
- Ocena rozwiązań i wybór najlepszego
- Wnioski
Kolejna strona to proponowane odpowiedzi dla prowadzącego, odpowiadające tym sześciu krokom. W zestawie znajdziesz sytuacje dotyczące konfliktów w klasie, presji grupy, plotek, trudnych wyborów, zachowań online oraz wyzwań, z którymi uczniowie mierzą się na co dzień.
Materiał jest przeznaczony dla nauczycieli, trenerów TUS, psychologów i osób prowadzących zajęcia z młodzieżą w wieku 10–14 lat. Sprawdzi się na lekcjach wychowawczych, zajęciach TUS, emocjonalno-społecznych i w pracy indywidualnej. Całość to 56-stronicowy plik PDF, gotowy do pobrania i pracy od razu po zakupie. Zestaw scenariuszy do pracy z młodzieżą znajdziesz w popularnych sklepach edukacyjnych oraz bezpośrednio u mnie: „Analiza sytuacji – case study. 25 scenariuszy z pytaniami i odpowiedziami dla młodzieży 10–14 lat”
Analiza sytuacji – case study. 25 scenariuszy z pytaniami i odpowiedziami dla młodzieży 15-18 lat
Zbiór 25 gotowych scenariuszy do pracy ze starszą młodzieżą w wieku 15–18 lat. Każdy scenariusz składa się ze stałych elementów:
I. Krótki opis sytuacji bliskiej nastolatkom
II. Sześć kroków, w których znajduje się po 3–4 pytania:
- Zrozumienie sytuacji
- Znalezienie problemu
- Przyczyny i skutki
- Pomysły na rozwiązanie
- Ocena rozwiązań i wybór najlepszego
- Wnioski
Kolejna strona zawiera przykładowe odpowiedzi dla prowadzącego, odpowiadające tym sześciu krokom. W zestawie znajdziesz sytuacje poruszające bardziej złożone tematy, takie jak trudne decyzje szkolne, matura, konflikty rodzinne, relacje w związkach, cyberprzemoc, hejt, wpływ mediów społecznościowych, presja rówieśnicza i przemoc szkolna.
Materiał jest przeznaczony dla nauczycieli, trenerów TUS, psychologów i osób prowadzących zajęcia z młodzieżą w wieku 15–18 lat. Sprawdzi się na lekcjach wychowawczych, zajęciach TUS, warsztatach emocjonalno-społecznych i w pracy indywidualnej. Całość to 56-stronicowy plik PDF, gotowy do pobrania i pracy od razu po zakupie. Scenariusze zajęć dla młodzieży znajdziesz w popularnych sklepach edukacyjnych oraz bezpośrednio u mnie: „Analiza sytuacji – case study. 25 scenariuszy z pytaniami i odpowiedziami dla młodzieży 15–18 lat”.
# case study analiza sytuacji scenariusze zajęć dla młodzieży
