Jak ćwiczyć kompetencje miękkie w życiu osobistym?

Kompetencje miękkie, nazywane również umiejętnościami miękkimi, to zestaw umiejętności, które pozwalają na skuteczną i efektywną interakcję międzyludzką. Są one istotne zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym, ponieważ wpływają na naszą zdolność do efektywnego działania w różnych sytuacjach i kontekstach. Czy chcesz się dowiedzieć, w jaki sposób możesz ćwiczyć kompetencje miękkie w życiu osobistym? Przeczytaj i zastosuj poniższe wskazówki.

Umiejętności miękkie, odnoszą się do zestawu osobistych i interpersonalnych cech i zachowań, które umożliwiają nam skuteczną i harmonijną interakcję z innymi w miejscu pracy lub otoczeniu społecznym. Umiejętności te nie mają charakteru technicznego i są związane z inteligencją emocjonalną, komunikacją, inteligencją społeczną, pracą zespołową, zdolnościami przywódczymi i umiejętnościami rozwiązywania problemów. Do przykładów kompetencji miękkich można zaliczyć w wielkim skrócie zaliczyć:

1. Komunikację interpersonalną – umiejętność skutecznego i jasnego przekazywania informacji, słuchania i zrozumienia innych ludzi.
2. Motywację i samodyscyplinę – umiejętność motywowania siebie i utrzymywania konsekwencji w osiąganiu celów.
3. Rozwiązywanie problemów – umiejętność identyfikowania i analizowania problemów oraz proponowania i wdrażania rozwiązań.
4. Kreatywność – umiejętność myślenia poza schematami, generowania nowych pomysłów i podejścia do rozwiązywania problemów.
5. Adaptacyjność – umiejętność dostosowania się do zmieniających się warunków i sytuacji.
6. Empatię – umiejętność zrozumienia i uwzględnienia uczuć, potrzeb i perspektyw innych ludzi.
7. Organizację i planowanie – umiejętność planowania, organizowania i „rozliczania” z zarządzania sobą w czasie.
8. Pracę w zespole – umiejętność współpracy i współdziałania z innymi ludźmi w celu osiągnięcia wspólnego celu.

Jak ćwiczyć kompetencje miękkie w życiu osobistym?

Kompetencje miękkie są niezbędne dla sukcesu w wielu dziedzinach życia, w tym w pracy zawodowej, edukacji, relacjach międzyludzkich i w życiu codziennym. Ważne jest, aby je rozwijać i doskonalić, ponieważ pozwala to na lepsze radzenie sobie z trudnymi sytuacjami, zwiększenie efektywności i skuteczności w pracy i życiu prywatnym oraz budowanie lepszych relacji międzyludzkich. W tym artykule skupiam się wokół ćwiczeń umiejętności osobistych, twoim zadaniem jest wejrzeć w głąb siebie i przeanalizować pewne zachowania w oparciu o poniższą listę. Jak więc ćwiczyć kompetencje miękkie w życiu osobistym? Istnieje kilka sposobów na ćwiczenie i doskonalenie umiejętności miękkich w życiu osobistym:

1. Poproś o opinię (nie ocenę)

Zapytaj o opinie osoby, z którymi przebywasz na co dzień, przykładowo: rodzinę, partnera, przyjaciół. Poproś ich o konstruktywną krytykę twojego stylu komunikacji, umiejętności współpracy czy wyrażania emocji.

2. Odgrywanie ról

Ćwiczenie scenariuszy odgrywania ról może pomóc ci rozwinąć umiejętności komunikacyjne i negocjacyjne. Jak je przeprowadzić? Możesz poprosić o pomoc partnera lub przyjaciela, a waszym zadaniem będzie inscenizować określoną trudną sytuację.

3. Dołącz do grup zainteresowań

Zapisz się na zajęcia, które są zgodne z twoimi zainteresowaniami. Oprócz ich rozwoju, możesz także potrenować umiejętności pracy zespołowej, komunikacji, autoprezentacji, empatii lub zarządzania sobą w czasie. Uczestnictwo w zajęciach i projektach grupowych może zapewnić możliwość ćwiczenia umiejętności miękkich i uczenia się od innych.

4. Wolontariat

Praca charytatywna to fantastyczna idea, wymagająca jedynie wygospodarowania czasu. Wolontariat pomoże ci rozwinąć empatię, umiejętność pracy zespołowej, rozwiązywania konfliktów a nawet umiejętności przywódcze. Czasami jest to praca pod presją czasu, uczy zdolności adaptacyjnych.

5. Rozwijaj swoją wiedzę w temacie kompetencji miękkich.

Czytanie książek i artykułów, oglądanie filmów i słuchanie podcastów na temat umiejętności miękkich może pomóc ci lepiej zrozumieć pojęcia i dostarczyć praktycznych wskazówek i strategii doskonalenia wybranych umiejętności.

6. Ćwicz autorefleksję. Samoświadomość

Poświęć czas na refleksję nad swoimi interakcjami i doświadczeniami, zidentyfikuj obszary wymagające poprawy i wyznacz cele pracy nad tymi umiejętnościami. Ćwiczenie samoświadomości może pomóc ci zrozumieć swoje mocne i słabe strony oraz rozwijać poczucie własnej wartości. Spróbuj wykonać analizę SWOT swoich mocnych i słabych stron. 

7. Słuchaj!

Ćwicz aktywne słuchanie podczas rozmowy z rodziną, przyjaciółmi lub znajomymi. Słuchaj ich obaw, opinii i pomysłów bez przerywania oraz okazuj empatię i zrozumienie. Jak? Podczas najbliższej rozmowy z przyjacielem patrz mu w oczy, akcentuj mową ciała (kiwaj głową, potakuj) i zadawaj dodatkowe pytania.

8. Komunikacja

Komunikuj się skutecznie, wyrażając swoje myśli i uczucia w sposób jasny i pełen szacunku. Unikaj używania agresywnego języka lub sarkazmu i staraj się znaleźć wspólny język podczas omawiania drażliwych tematów. Pamiętaj o wyrazistej mowie ciała, która będzie spójna z wypowiedzią słowną.

9. Rozwiązywanie konfliktów

Kiedy pojawia się nieporozumienie z członkiem rodziny lub przyjacielem, przećwicz rozwiązywanie konfliktów podchodząc do sytuacji ze spokojem, uznając punkt widzenia drugiej osoby i współpracując w celu znalezienia rozwiązania korzystnego dla obu stron. Pamiętaj o perspektywie, daj czas pewnym sytuacjom.

10. Empatia

Wejdź w czyjeś buty! Ćwicz empatię, stawiając się na miejscu innych ludzi i starając się zrozumieć ich uczucia, perspektywy i potrzeby. Może to obejmować wolontariat w schronisku dla bezdomnych lub udział w imprezie charytatywnej.

Jak ćwiczyć kompetencje miękkie w życiu osobistym?

11. Praca zespołowa

Ćwicz pracę zespołową w życiu osobistym, współpracując z innymi osobami nad projektami, niezależnie od tego, czy planujesz rodzinne wakacje, czy organizujesz urodziny dziecka.

11. Przywództwo

Pokaż umiejętności przywódcze w życiu osobistym, podejmując inicjatywę, motywując innych i będąc odpowiedzialnym za swoje działania i decyzje. Wiąże się to chociażby z ustaleniem podziału obowiązków domowych i planowaniem wspólnych wyjazdów rekreacyjnych.

12. Zarządzanie sobą w czasie

Efektywnie zarządzaj swoim czasem ustalając priorytety zadań, wyznaczając cele i równoważąc zobowiązania osobiste i zawodowe. Jak? Rób i realizuj listy To-do, prowadząc kalendarz lub analizując swoje działania poprzez Metodę ABC.

12. Inteligencja emocjonalna

Ćwicz inteligencję emocjonalną rozpoznając własne emocje i zarządzając nimi, a także będąc świadomym emocji innych. Na przykład, pocieszając przyjaciela, który jest zdenerwowany, pamiętaj o własnych emocjach i ich wpływie na sytuację, okazując jednocześnie empatię i wsparcie. Pamiętaj o samoregulacji, czyli umiejętności radzenia sobie z emocjami; jak na tą chwilę potrafisz poradzić sobie ze złością lub smutkiem?

13. Kreatywność

Angażuj się w kreatywne hobby lub zajęcia, takie jak malowanie, pisanie lub odtwarzanie muzyki. Pomoże ci to rozwinąć wyobraźnię, umiejętności rozwiązywania problemów i nieszablonowe myślenie.

14. Networking

Jeżeli odpowiada ci taka forma, ćwicz networking. W jaki sposób? Uczestnicząc w imprezach towarzyskich, dołączając do klubów lub organizacji i poznając nowych ludzi. Może to pomóc w budowaniu relacji, poszerzaniu kręgu znajomych i uczeniu się na doświadczeniach i perspektywach innych osób.

15. Asertywność

Staraj się mówić jasno swoje opinie, broń granic. Nie atakuj, nie daj się zepchnąć. Jeżeli wykraczasz poza asertywność wchodzisz w postawę uległą lub agresywną. Zastanów się, które podejście do kontaktów z bliskim jest dla ciebie najważniejsze i które najtrudniejsze do przezwyciężenia?

Ćwicząc te miękkie umiejętności w życiu osobistym, możesz poprawić swoje relacje z innymi, poprawić swój rozwój osobisty i dobre samopoczucie, a ostatecznie stać się lepszą osobą. Jednak pamiętaj, rozwijanie kompetencji miękkich wymaga czasu i praktyki. Bądź cierpliwy i pracuj nad doskonaleniem swoich umiejętności.

Lektury warte polecenia

• Kamil Zieliński, PSYCHOkompetencje. 10 psychologicznych supermocy, które warto rozwijać, Sensus, Warszawa 2021
• Daniel Hunziker, Kompetencje bez tajemnic. Rozwijanie kompetencji to nie czary, Wydawnictwo Galaktyka, 2019
• Anna Romanowska-Tołłoczko, Kompetencje miękkie – dyspozycje niezbędne do pracy w zawodach społecznych, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2014
• Katarzyna Płuska, Twoje kompetencje miękkie. Soft skills, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2020
• Zbigniew Nęcki, Komunikacja międzyludzka, Wydawnictwo Antykwa, Kraków 2005
• Daniel Goleman, Inteligencja emocjonalna, Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 1997
• Brian Spitzberg, Kevin J. Barge, P. Shewryn Morreale, Komunikacja między ludźmi, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2015
• Anna Krajewska, Kompetencje personalne i społeczne, Wydawnictwo Ekonomik, 2018
• A. Lęgowicz, Kompetencje personalne i społeczne w obszarach zawodowych, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2014