Kotwice NLP – szczęście poprzez skojarzenie

Jak smakuje szczęście? Jak pachnie? A może kojarzy ci się z ulubioną piosenką? Co, gdybyś mógł wracać do tego stanu na zawołanie, by poczuć radość, spokój lub ekscytację? Kotwice NLP pozwalają ci świadomie przywoływać emocje w każdym momencie. Dowiedz się, czym są skojarzenia i jak zakotwiczyć swój umysł, by przejąć kontrolę nad własnymi uczuciami.

Co to jest NLP?

NLP, czyli programowanie neurolingwistyczne, to zestaw narzędzi i technik, które pomagają lepiej zrozumieć siebie i innych, komunikować się efektywnie i wprowadzać pozytywne zmiany w życiu. W dużym skrócie, NLP skupia się na pracy z umysłem, językiem i zachowaniami, by osiągać pożądane cele – zarówno w emocjach, jak i w codziennych działaniach.

Jak działają kotwice NLP i dlaczego warto je stosować?

Czy zdarzyło ci się, że ulubiona piosenka lub zapach z dzieciństwa nagle wywołały w tobie falę radości i pozytywnych emocji? To właśnie przykład kotwicy emocjonalnej. W NLP kotwice to świadomie wywoływane stany emocjonalne, które pomagają w dowolnym momencie przywołać określone uczucia, takie jak spokój, motywacja czy pewność siebie. Technika kotwiczenia opiera się na kojarzeniu emocji z wybranym bodźcem – dźwiękiem, dotykiem, zapachem czy ruchem – co pozwala wzmocnić poczucie kontroli nad własnym samopoczuciem, szczególnie w trudnych sytuacjach.

Kotwiczenie opiera się na mechanizmie skojarzeń. Gdy wielokrotnie powtarzasz bodziec w określonym stanie emocjonalnym, umysł automatycznie zaczyna wiązać te dwa elementy, co pozwala w przyszłości przywołać emocje na zawołanie.

Co daje kotwiczenie?

Kotwiczenie pozwala na świadome kontrolowanie emocji i stanów, w jakich się znajdujesz – zarówno tych pozytywnych, jak i negatywnych. Dzięki tej technice możesz przywołać dowolny stan emocjonalny w każdej chwili, co sprawdza się szczególnie w trudnych sytuacjach, takich jak rozmowa kwalifikacyjna czy publiczne wystąpienie.

Kotwice działają również w codziennym życiu – czasem automatycznie, bez naszej świadomości. Na przykład nawyk obgryzania paznokci w stresujących momentach może wzmacniać negatywne emocje, ponieważ powtarzający się bodziec (obgryzanie) zakotwiczył w tobie stres. Uświadomienie sobie tych mechanizmów i świadome stosowanie pozytywnych kotwic pomaga w budowaniu pewności siebie, spokoju czy motywacji w wymagających chwilach.

Jak wywoływać kotwice NLP?

Na początek warto skupić się na bodźcach, które wywołują pozytywne emocje. Twój stan emocjonalny możesz skojarzyć z dowolnym bodźcem – wybór należy do ciebie. Bodźce mogą pochodzić z różnych zmysłów: wzroku, dotyku, słuchu, węchu lub smaku. Często mają swoje korzenie we wspomnieniach z dzieciństwa. Oto kilka przykładów:

• dotykowy (kinestetyczny, punktowy): złączenie kciuka z palcem wskazującym, objęcie prawego nadgarstka lewą dłonią lub dotknięcie ramienia,
• słuchowy: wypowiedzenie w myślach konkretnego słowa, np. „mogę, zrobię!”, albo fragment ulubionego utworu muzycznego,
• wzrokowy: zdjęcie dziecka, znany obraz lub ulubiona grafika,
• smakowy: cukierki krówki, kawa, smak ulubionej potrawy,
• zapachowy: aromat kawy lub zapach ulubionych perfum.

Bodziec możesz znaleźć, testując różne możliwości i zakładając kotwice – to pozwoli ci zorientować się, który z nich działa najlepiej. Zakładanie kotwic NLP to świadomy proces oparty na konkretnym schemacie. Pamiętaj, że możesz tworzyć kotwice zarówno na podstawie aktualnych emocji, jak i wspomnień. W dalszej części pokażę ci, jak wykorzystać wspomnienia do wywołania pożądanych emocji i zakotwiczenia ich w umyśle.

Kotwica punktowa (dotykowa)

1. Wybór stanu
Usiądź wygodnie i zrelaksuj się. Zastanów się, jaki stan emocjonalny chciałbyś zakotwiczyć – taki, który będzie dla ciebie użyteczny w przyszłości. Może to być poczucie pewności siebie, motywacja, szczęście, radość, pasja czy miłość. Wybierz jedną emocję, od której zaczniesz – w tym przykładzie skupimy się na pewności siebie.

2. Wybór kotwicy
Wybierz miejsce na ciele, które dotkniesz, np. złączenie kciuka z palcem wskazującym, objęcie nadgarstka dłonią lub dotknięcie ramienia. Możesz też dobrać dodatkowy bodziec, np. dźwięk (słowo, fraza) lub obraz, który będzie powiązany z tym stanem. Ważne, aby wybrana kotwica była dla ciebie charakterystyczna i łatwa do powtórzenia w każdej sytuacji.

3. Wywołanie stanu
Przypomnij sobie moment, w którym czułeś pełnię wybranego stanu emocjonalnego. Wyobraź sobie każdy szczegół tej sytuacji: co robiłeś, gdzie byłeś, co słyszałeś i czułeś? Im więcej zmysłów zaangażujesz, tym lepiej. Kiedy emocje osiągną swój szczyt, dotknij zaplanowane wcześniej miejsce na ciele, aktywując kotwicę. Powtórz to przez 5–10 sekund, utrzymując maksymalną intensywność emocji.

4. Złamanie stanu
Oderwij się od tego wspomnienia i pomyśl o czymś zupełnie innym, np. jaka była pogoda wczoraj, ile masz lat lub ile widzisz rzeczy w kolorze zielonym. To tzw. złamanie stanu, które pozwala odciąć się od emocji, zanim przejdziesz do kolejnego kroku.

5. Powtórka
Powtórz wywołanie stanu i aktywację kotwicy, a następnie ponownie złam stan. Warto zrobić to kilkakrotnie, aby zakotwiczenie było trwałe.

6. Odpalenie kotwicy
Na koniec sprawdź, czy kotwica działa. Złóż palce lub dotknij zaplanowanego miejsca na ciele i obserwuj, jakie emocje pojawiają się w twoim ciele. Jeśli odczuwasz wyraźną pewność siebie, kotwica została założona poprawnie. Jeśli nie, powtórz kroki, zwiększając intensywność wspomnienia i związanych z nim emocji.

Kotwica suwakowa

To ćwiczenie wykonuje się w parach i polega na wzmacnianiu pożądanego stanu emocjonalnego przy użyciu wybranego miejsca na ciele.

1. Określenie stanu emocjonalnego
Zastanów się, jaki użyteczny stan emocjonalny chcesz osiągnąć – np. pewność siebie, spokój czy radość.

2. Wybór miejsca na ciele
Wskaż miejsce na ciele (np. nadgarstek), w którym można „narysować” linię, czyli kotwicę suwakową. Linia może być rysowana palcem, długopisem lub mazakiem.

3. Wejście w stan emocjonalny
Wprowadź się w stan emocjonalny, który chcesz zakotwiczyć. Przypomnij sobie moment, gdy w pełni odczuwałeś tę emocję, i skup się na szczegółach tego wspomnienia.

4. Tworzenie kotwicy
Twój partner powoli rysuje kotwicę suwakową w wybranym miejscu (np. na nadgarstku). W miarę przesuwania kotwicy koncentruj się na wzrastającej intensywności emocji. Możecie posługiwać się skalą od 0 do 10, by śledzić jej nasilenie.

5. Przekroczenie szczytu
Gdy osiągniesz szczytowy punkt intensywności (np. 10), partner sprawdza twoją reakcję, obserwując, co dzieje się po przekroczeniu tego punktu (np. 11).

6. Powrót do początku
Partner przesuwa suwak w dół, wracając do punktu początkowego, co pozwala wyciszyć emocje.

7. Test działania kotwicy
Po chwili partner wykonuje test – bez używania słów ponownie przesuwa suwak w wybranym miejscu. Sprawdź, czy wywołuje to oczekiwane emocje. Jeśli tak, kotwica została założona poprawnie.

Pamiętaj, że zakotwiczone stany emocjonalne mogą osłabnąć po miesiącu lub dwóch, zwłaszcza jeśli rzadko ich używasz. Aby kotwica zachowała swoją skuteczność, warto regularnie odświeżać proces zakotwiczenia, wzmacniając emocje i bodźce.

Lektury warte polecenia

• O’Connor J., Seymour J. NLP. Wprowadzenie do programowania neurolingwistycznego Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne Gdańsk 1998
• Vickers A., Bavister S. NLP w praktyce Edgard Warszawa 2010
• Bartkowiak J. NLP w ćwiczeniach Edgard Warszawa 2014
• Alder H., Beryl H. NLP w 21 dni Rebis Poznań 2017

Aktualizacja artykułu 2025 r.